ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ

Περιγραφή

Το θέμα αυτού του βιβλίου δεν εξαντλείται βέβαια από τα τρία κείμενα που παρουσιάζουμε, όσο σπουδαία και αν είναι αυτά. Πρόθεσή μας όμως δεν είναι να εξαντλήσουμε το θέμα αλλά απλώς να το ξαναθυμίσουμε ξεθάβοντάς το από τους σωρούς των απορριμμάτων της πολιτικής επικαιρογραφίας. Η έκδοση των κειμένων αυτών αποτελεί μια μικρή αναδρομή σε μίαν από τις πιο εύφορες περιοχές της νεώτερης σκέψης – στην κρίσιμη δεκαετία του 1840 – που έμεινε σημαδεμένη από τις εκρηκτικές συνέπειες της λεγόμενης «εγελιανής αριστεράς». Βέβαια το κείμενο του Χέγκελ είναι κατά πολύ προγενέστερο (1795-96) από τα άλλα δύο. Όμως επειδή αντιπροσωπεύει μία μετάβαση κατά την οποία η φιλοσοφία της θρησκείας γίνεται φιλοσοφία του κράτους, συνδέεται με τις μεταγενέστερες κριτικές έρευνες του θρησκευτικού φαινομένου από τον Μπάουερ και τον Στράους, με τις συλλήψεις του Φόυερμπαχ για το ανθρώπινο περιεχόμενο της θρησκείας ( «ο Θεός είναι το αλλοτριωμένο μέρος του ανθρώπου»), καθώς και με την τελική ανατροπή που έκανε ο Μαρξ μεταστρέφοντας την κριτική της θρησκείας σε κριτική του κράτους («Για το Εβραϊκό ζήτημα»). (ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ)